18.04 Bruchzahlen

In schriftlicher Form erfolgt im Thai die Darstellung von Bruchzahlen (auch rationale Zahlen) – genau wie im Deutschen – durch die „Zähler-Bruchstrich-Nenner-Schreibweise“. Den Zähler (auch Dividend) nennt man im Thai เศษ /,se:t/ bzw. ตัวเศษ /tu:a ‚se:t/, den Nenner (auch Divisor) ส่วน /,su:an/ bzw. ตัวส่วน /tu:a ‚su:an/ und die Bruchzahl เศษส่วน /(,se:t ‚su:an/ bzw. เลขเศษส่วน /ˆle:k ‚se:t ‚su:an/. Für die sprachliche Darstellung von Bruchzahlen stehen zwei Varianten zur Verfügung.

I. Variante 1 hat die Struktur |เศษ (Zähler) + KZ + ส่วน (Nenner) + KZ|

(1a)

เศษหนึ่งส่วนสี่

(1b)

เศษสามส่วนห้า

/,se:t	‚nüng	‚su:an	‚si:/	/,se:t	ˇsa:m	‚su:an	ˆha:/
เศษ	หนึ่ง	ส่วน	สี่	เศษ	สาม	ส่วน	ห้า
Zähler	eins	Nenner	vier	Zähler	drei	Nenner	fünf
ein Viertel (1/4)				drei Fünftel (3/5)

(1c)	เศษแปดส่วนสิบห้า

/,se:t	‚pä:t	‚su:an	‚sip ˆha:/
เศษ	แปด	ส่วน	สิบห้า
Zähler	acht	Nenner	fünfzehn
acht Fünfzehntel (8/15)

(2a1)

เศษหนึ่งส่วนห้าบวกเศษสองส่วนห้า

/,se:t	‚nüng	‚su:an	ˆha:	‚bu:ak	‚se:t	ˇsɔ:ng	‚su:an	ˆha:/
เศษ	หนึ่ง	ส่วน	ห้า	บวก	เศษ	สอง	ส่วน	ห้า
Zähler	eins	Nenner	fünf	addieren	Zähler	zwei	Nenner	fünf
Ein Fünftel plus zwei Fünftel

(2a2)

เท่ากับเศษสามส่วนห้า

/ˆTau ‚gap	‚se:t	ˇsa:m	‚su:an	ˆha:/
เท่ากับ	เศษ	สาม	ส่วน	ห้า
gleich	Zähler	drei	Nenner	fünf
gleich drei Fünftel.

(2b)	เศษสามส่วนสี่ของผิวโลกปกคลุมไปด้วยน้ำ

/,se:t	ˇsa:m	‚su:an	‚si:	ˇKɔ:ng	ˇPiu	ˆlo:k	,pok Klum	pai	ˆdu:ai	’na:m/
เศษ	สาม	ส่วน	สี่	ของ	ผิว	โลก	ปกคลุม	ไป	ด้วย	น้ำ
Zähler	drei	Nenner	vier	POSS	Oberfläche	Erde	bedecken	(dV)g.	mit	Wasser
Drei Viertel der Erdoberfläche sind mit Wasser bedeckt.

(2c)	เศษสี่ส่วนห้าของบาทก็คือแปดสิบสตางค์

/,se:t	‚si:	‚su:an	ˆha:	ˇKɔ:ng	‚ba:t	ˆgɔ:	Kü:	‚pä:t ‚sip	‚sa-ta:ng/
เศษ	สี่	ส่วน	ห้า	ของ	บาท	ก็	คือ	แปดสิบ	สตางค์
Zähler	vier	Nenner	fünf	POSS	Baht	LINK	KOP	achtzig	Satang
Vier Fünftel eines Baht sind achtzig Satang.

II. Variante 2 ist eine stark verkürzte Form von Variante 1.

Die thailändischen Wörter für Zähler bzw. Nenner werden weggelassen und die beiden verbleibenden Kardinalzahlen durch die Präposition ใน /nai/ (in) [11.17] in Beziehung gebracht. Variante 2 hat somit die Struktur |KZ + ใน + KZ|.

(3a)

หนึ่งในสี่

(3b)

สามในห้า

(3c)

แปดในสิบห้า

/,nüng	nai	‚si:/	/ˇsa:m	nai	ˆha:/	/,pä:t	nai	‚sip ˆha:/
หนึ่ง	ใน	สี่	สาม	ใน	ห้า	แปด	ใน	สิบห้า
eins	in	vier	drei	in	fünf	acht	in	fünfzehn
ein Viertel (1/4)			drei Fünftel (3/5)			acht Fünfzehntel (8/15)

(4a1)

อย่างน้อยหนึ่งในสามของพวกเขาไม่รู้ว่า

/,ja:ng ’nɔ:i	‚nüng	nai	ˇsa:m	ˇKɔ:ng	ˆPu:ak	ˇKau	ˆmai	’ru:	ˆwa:/
อย่างน้อย	หนึ่ง	ใน	สาม	ของ	พวก	เขา	ไม่	รู้	ว่า
mindestens	eins	in	drei	POSS	PLM	3	NEG	wissen	KPL
Mindestens ein Drittel von ihnen weiß nicht, dass

(4a2)

เป็นโรคเบาหวานแล้ว

/pen	ˆro:k bau ˇwa:n	’lä:o/
เป็น	โรคเบาหวาน	แล้ว
KOP	Diabetes	PERF
es bereits an Diabetes leidet.

(4b1)

ประมาณสี่ในห้าของคอเลสเตอรอล

/,pra-ma:n	‚si:	nai	ˆha:	ˇKɔ:ng	Kɔ-‘les-tö:-ˆrɔl[ˆrɔn]/
ประมาณ	สี่	ใน	ห้า	ของ	คอเลสเตอรอล
circa	vier	in	fünf	POSS	Cholesterin
Circa vier Fünftel des Cholesterins werden

(4b2)

ถูกสร้างขึ้นเองภายในร่างกาย

/‚Tu:k	ˆsa:ng ˆKün	e:ng	Pa:i nai	ˆra:ng ga:i/
ถูก	สร้างขึ้น	เอง	ภายใน	ร่างกาย
PASS	produzieren	selbst	in	Körper
im Körper selbst produziert.