08.06.2 ให้

Das thailändische Verb ให้ /ˆhai/ (geben), das auch eine benefaktive Funktion erfüllen kann [08.08], ist in der Funktion eines kausativen Verbs dem deutschen lassen sehr ähnlich, denn seine Bedeutungsbandbreite geht vom neutralen jm. etw. ermöglichen über jm. etw. erlauben bis jn. zu etw. veranlassen, nötigen. In Kausativ–Konstruktionen mit ให้ ist das Subjekt (Kausator) belebt und meist menschlich. Auch das Akkusativobjekt (Patiens) ist belebt. Der Kausator handelt stets mehr oder weniger absichtlich.

(1a)	ครูให้นักเรียนวาดรูป

/Kru:	ˆhai	’nak-ri:-an	ˆwa:t	ˆru:p/
ครู	ให้	นักเรียน	วาด	รูป
Lehrer	geben	Schüler	malen	Bild
Der Lehrer lässt die Schüler ein Bild malen.

(1b)	แม่ให้ลูกดูทีวี

/ˆmä:	ˆhai	ˆlu:k	du:	Ti: wi:/
แม่	ให้	ลูก	ดู	ทีวี
Mutter	geben	Kind	schauen	Fernseher
Die Mutter lässt das Kind fernsehen.

(1c)	ใครให้หมาเข้ามาในบ้าน

/Krai	ˆhai	ˇma:	ˆKau	ma:	nai	ˆba:n/
ใคร	ให้	หมา	เข้า	มา	ใน	บ้าน
wer	geben	Hund	reingehen	(dV)k.	in	Haus
Wer hat den Hund ins Haus gelassen?

(1d)	เขาให้เราทำงานทั้งวัน

/ˇKau	ˆhai	rau	Tam	nga:n	’Tang	wan/
เขา	ให้	เรา	ทำ	งาน	ทั้ง	วัน
3	geben	1	machen	Arbeit	ganz–	Tag
Er ließ uns den ganzen Tag arbeiten.

Oft ist es aufgrund der großen Bedeutungsbandbreite des kausativen Verbs ให้ ohne ausreichenden Kontext nicht möglich, die Kausativ–Konstruktion richtig einzuordnen. In (1d) beispielsweise bleibt unklar, ob der Kausator dem Patiens erlaubt, den ganzen Tag zu arbeiten, oder ob er ihn nicht vielleicht auch dazu zwingt. Um die Kausativ–Konstruktion näher zu definieren, kann ให้ ein zusätzliches Verb vorausgehen, beispielsweise:

ขอ	/ˇKɔ:/	bitten, wünschen
เตือน	/tü:an/	ermahnen, mahnen, warnen
บอก	/,bɔ:k/	sagen, äußern
บังคับ	/bang ’Kap/	zwingen, erzwingen, verdonnern
ปล่อย	/,plɔ:i/	freilassen, freigeben, lassen
ยอม	/jɔ:m/	erlauben, (zu)lassen, einverstanden sein
สั่ง	/,sang/	anordnen, anweisen, befehlen
อนุญาต	/,a-’nu-ˆja:t/	erlauben, genehmigen, zulassen
อยาก	/,ja:k/	verlangen, wollen

(2a)	พ่อแม่ไม่ควรปล่อยให้ลูกอยู่คนเดียวนานๆ

/ˆPɔ:	ˆmä:	ˆmai	Ku:an	‚plɔ:i	ˆhai	ˆlu:k	‚ju:	Kon di:o	na:n	na:n/
พ่อ	แม่	ไม่	ควร	ปล่อย	ให้	ลูก	อยู่	คนเดียว	นาน	นาน
Vater	Mutter	NEG	sollte–	freilassen	geben	Kind	sein	allein	lange	RED
Eltern sollten ihr Kind nicht sehr lange alleine lassen.

(2b1)

นายจ้างบังคับให้คนงาน

/na:i ˆdscha:ng	bang ’Kap	ˆhai	Kon nga:n/
นายจ้าง	บังคับ	ให้	คนงาน
Arbeitgeber	zwingen	geben	Arbeiter
Der Arbeitgeber zwingt die Arbeiter,

(2b2)

ทำงานวันละสิบสี่ชั่วโมง

/Tam	nga:n	wan	’la	‚sip ‚si:	ˆtschu:a mo:ng/
ทำ	งาน	วัน	ละ	สิบสี่	ชั่วโมง
machen	Arbeit	Tag	pro	vierzehn	Stunde
pro Tag vierzehn Stunden zu arbeiten.

(2c)	พ่อแม่อนุญาตให้ลูกสาวขับรถได้ในละแวกบ้าน

/ˆPɔ:	ˆmä:	‚a-’nu-ˆja:t	ˆhai	ˆlu:k ˇsa:u	,Kap	’rot	ˆdai	nai	’la-ˆwä:k	ˆba:n/
พ่อ	แม่	อนุญาต	ให้	ลูกสาว	ขับ	รถ	ได้	ใน	ละแวก	บ้าน
Vater	Mutter	erlauben	geben	Tochter	fahren	Auto	können	in	Umgebung	Haus
Die Eltern erlauben ihrer Tochter, in der Nachbarschaft Auto zu fahren.

(2d)	ครูสั่งให้นักเรียนเขียนเรียงความ

/Kru:	‚sang	ˆhai	’nak-ri:an	ˇKi:an	ri:ang Kwa:m/
ครู	สั่ง	ให้	นักเรียน	เขียน	เรียงความ
Lehrer	anordnen	geben	Schüler	schreiben	Aufsatz
Der Lehrer ordnete an, dass die Schüler einen Aufsatz schreiben.

In Verbindung mit ขอ /ˇKɔ:/, บอก /,bɔ:k/, สั่ง /,sang/ und อนุญาต /,a-‘nu-ˆja:t/ ist die Wortstellung |ให้ + AKK (Patiens)| variabel. Bei diesen Verben kann ให้ – wie die Beispiele (3b) und (4b) verdeutlichen – auch die Position hinter dem Akkusativobjekt einnehmen: |AKK (Patiens) + ให้|

(3a)	เธอขอให้ฉันรอเธอ

/Tö:	ˇKɔ:	ˆhai	ˇtschan	rɔ:	Tö:/
เธอ	ขอ	ให้	ฉัน	รอ	เธอ
3	bitten	geben	1	warten	3
Sie bat mich (darum), auf sie zu warten.

(3b)	เธอขอฉันให้รอเธอ

/Tö:	ˇKɔ:	ˇtschan	ˆhai	rɔ:	Tö:/
เธอ	ขอ	ฉัน	ให้	รอ	เธอ
3	bitten	1	geben	warten	3
Sie bat mich (darum), auf sie zu warten.

(4a)

เธอบอกให้ฉันรอเธอ

(4b)

เธอบอกฉันให้รอเธอ

/Tö:

‚bɔ:k

ˆhai

ˇtschan

rɔ:

Tö:/

/Tö:

‚bɔ:k

ˇtschan

ˆhai

rɔ:

Tö:/

เธอ

บอก

ให้

ฉัน

รอ

เธอ

บอก

ฉัน

ให้

รอ

เธอ

sagen

geben

warten

sagen

geben

warten

Sie sagte mir, ich solle auf sie warten.

Um eine Kausativ–Konstruktion mit ให้ zu verneinen, stellt man ให้ die Negation ไม่ /ˆmai/ (nicht) [15.2.1] wie in Beispiel (5) voran.

(5)	เขาไม่ให้เมียไปทำงานนอกบ้าน

/ˇKau	ˆmai	ˆhai	mi:a	pai	Tam	nga:n	ˆnɔ:k	ˆba:n/
เขา	ไม่	ให้	เมีย	ไป	ทำ	งาน	นอก	บ้าน
3	NEG	geben	Ehefrau	gehen	machen	Arbeit	außerhalb	Haus
Er lässt seine Frau nicht außer Haus arbeiten gehen.

In Verbindung mit zusätzlichen Verben wie beispielsweise ยอม und อนุญาต (siehe oben) nimmt die Negation ไม่ nicht die Position vor dem kausativen Verb ให้, sondern vor dem entsprechenden zusätzlichen Verb wie in (6a) und (6b) ein.

(6a1)

เราไม่อนุญาตให้

/rau	ˆmai	‚a-’nu-ˆja:t	ˆhai/
เรา	ไม่	อนุญาต	ให้
1	NEG	erlauben	geben
Wir erlauben unter keinen Umständen,

(6a2)

ลูกสาวกลับบ้านดึกเป็นอันขาด

/ˆlu:k ˇsa:u	‚glap	ˆba:n	‚dük	pen an ‚Ka:t/
ลูกสาว	กลับ	บ้าน	ดึก	เป็นอันขาด
Tochter	zurückkehren	Haus	spät	unter keinen Umständen
dass unsere Tochter spät nach Hause kommt.

(6b)	เธอจะไม่ยอมให้คนอื่นจับตัว

/Tö:	‚dscha	ˆmai	jɔ:m	ˆhai	Kon	‚ü:n	‚dschap	tu:a/
เธอ	จะ	ไม่	ยอม	ให้	คน	อื่น	จับ	ตัว
3	FUT	NEG	zulassen	geben	Person	ander–	anfassen	Körper
Sie lässt es nicht zu, dass andere sie anfassen.

♦ Kausativsätze mit ให้, die Temporalangaben wie z. B. ตอนดึก /tɔ:n ‚dük/ (spät) am Satzende haben, sind – wie Beispiel (7) demonstriert – auf zweierlei Weisen interpretierbar. Erscheint ตอนดึก dagegen am Satzanfang, ist nur eine Interpretation wie in (a) möglich.

(7)	แม่ให้ลูกชายทำการบ้านตอนดึก

/ˆmä:	ˆhai	ˆlu:k tscha:i	Tam	ga:n ˆba:n	tɔ:n	‚dük/
แม่	ให้	ลูกชาย	ทำ	การบ้าน	ตอน	ดึก
Mutter	geben	Sohn	machen	Schulaufgabe	Zeit	spät
(a) Spät nachts lässt die Mutter ihren Sohn Hausaufgaben machen.
(b) Die Mutter lässt zu, dass ihr Sohn spät nachts Hausaufgaben macht.