08.04.1.08 สามารถ

Das Modalverb สามารถ /ˇsa:-ˆma:t/ hat die Bedeutung können, zu etw. imstande / in der Lage sein, die Fähigkeit zu etw. haben / besitzen und wird vornehmlich in der gehobenen und Schriftsprache verwendet. สามารถ nimmt immer die Position vor dem Hauptverb (HV) ein.

(1)	เราสามารถรักษาโรคกระเพาะอาหารโดยการรับประทานยา

/rau	ˇsa:-ˆma:t	’rak-ˇsa:	ˆro:k	‚gra-’Pɔ a:-ˇha:n	do:i	ga:n-’rap-,pra-Ta:n	ja:/
เรา	สามารถ	รักษา	โรค	กระเพาะอาหาร	โดย	การรับประทาน	ยา
1	in der Lage sein	behandeln	Krankheit	Magen	durch	Einnahme	Medikament
Wir können Magenkrankheiten durch die Einnahme von Medikamenten behandeln.

Soll สามารถ negiert werden, stellt man ihm wie im folgenden Beispiel (2) die Negation ไม่ /ˆmai/ (nicht) [15.2.1] unmittelbar voran: |ไม่ + สามารถ + HV|

(2)	ตอนนี้พวกเขายังไม่สามารถตัดสินใจ

/tɔ:n	’ni:	ˆPu:ak	ˇKau	jang	ˆmai	ˇsa:-ˆma:t	‚tat ˇsin dschai/
ตอน	นี้	พวก	เขา	ยัง	ไม่	สามารถ	ตัดสินใจ
Zeit	dies–	PLM	3	noch	NEG	in der Lage sein	sich entscheiden
Zurzeit können sie sich noch nicht entscheiden.

Fakultativ können statt สามารถ auch die Wendungen สามารถจะ /ˇsa:-ˆma:t ‚dscha/ oder สามารถที่จะ /ˇsa:-ˆma:t ˆTi: ‚dscha/ verwendet werden.

(3a)	คุณสามารถที่จะประหยัดเงินเป็นจำนวนมาก

/Kun	ˇsa:-ˆma:t	ˆTi:	‚dscha	‚pra-,jat	ngön	pen	dscham-nu:an	ˆma:k/
คุณ	สามารถ	ที่	จะ	ประหยัด	เงิน	เป็น	จำนวน	มาก
2	in der Lage sein	KPL	FUT	sparen	Geld	KOP	Menge	viel
Sie können eine große Menge Geld sparen.

(3b)	เรายังไม่สามารถจะแก้ไขปัญหาเหล่านี้

/rau	jang	ˆmai	ˇsa:-ˆma:t	‚dscha	ˆgä: ˇKai	pan-ˇha:	‚lau	’ni:/
เรา	ยัง	ไม่	สามารถ	จะ	แก้ไข	ปัญหา	เหล่า	นี้
1	noch	NEG	in der Lage sein	FUT	korrigieren	Problem	PLM	dies–
Wir können diese Probleme noch nicht lösen.

Sehr häufig wird สามารถ, สามารถจะ bzw. สามารถที่จะ in Verbindung mit dem Modalverb ได้ /ˆdai/ (können) [08.04.1.07] verwendet. ได้ nimmt die Position hinter dem Hauptverb bzw. der entsprechenden Verbalphrase ein, sodass sich folgende Struktur ergibt: |(ไม่ +) สามารถ / สามารถจะ / สามารถที่จะ + HV + ได้|. ได้ erscheint in der deutschen Übersetzung nicht.

(4a)	ช่างซ่อมรถยนต์สามารถทำงานนี้ได้

/ˆtschang ˆsɔm ’rot jon	ˇsa:-ˆma:t	Tam	nga:n	’ni:	ˆdai/
ช่างซ่อมรถยนต์	สามารถ	ทำ	งาน	นี้	ได้
Automechaniker	in der Lage sein	machen	Arbeit	dies–	können
Der Automechaniker kann diese Arbeit ausführen.

(4b1)

โรงเรียนหลายแห่งไม่สามารถที่จะซ่อม

/ro:ng ri:an	ˇla:i	‚häng	ˆmai	ˇsa:-ˆma:t	ˆTi:	‚dscha	ˆsɔm/
โรงเรียน	หลาย	แห่ง	ไม่	สามารถ	ที่	จะ	ซ่อม
Schule	viele	KLF	NEG	in der Lage sein	KPL	FUT	reparieren
Viele Schulen können ihre Computer

(4b2)

คอมพิวเตอร์ได้เอง

/Kɔm-’Piu-ˆtö:	ˆdai	e:ng/
คอมพิวเตอร์	ได้	เอง
Computer	können	selbst
nicht selbst reparieren.

Auf eine Wiederholung des Hauptverbs bzw. der entsprechenden Verbalphrase kann sowohl in positiven wie auch in negativen Antworten problemlos verzichtet werden, ohne dass diese dadurch ungrammatisch werden.

(5A)

คุณสามารถมาวันนี้ได้ไหม

(5B)

สามารถ

/Kun	ˇsa:-ˆma:t	ma:	wan	’ni:	ˆdai	ˇmai/	/ˇsa:-ˆma:t/
คุณ	สามารถ	มา	วัน	นี้	ได้	ไหม	สามารถ
2	in der Lage sein	kommen	Tag	dies–	können	FRAG	in der Lage sein
Können Sie heute kommen?							Ja.

(6A)

เขาสามารถช่วยเราได้หรือเปล่า

(6B)

ไม่สามารถ

/ˇKau	ˇsa:-ˆma:t	ˆtschu:ai	rau	ˆdai	ˇrü:	‚plau/	/ˆmai	ˇsa:-ˆma:t/
เขา	สามารถ	ช่วย	เรา	ได้	หรือ	เปล่า	ไม่	สามารถ
3	in der Lage sein	helfen	1	können	oder	NEG	NEG	in der Lage sein
Kann er uns helfen (oder nicht)?							Nein.