09.2.2.2 Der diachrone Vergleich

Der diachrone Vergleich (auch Vorher-Nachher-Vergleich) unterscheidet sich vom synchronen Vergleich [09.2.2.1] dadurch, dass er nicht zwei unterschiedliche Elemente, sondern eine Eigenschaft ein und desselben Elements zu unterschiedlichen Zeitpunkten vergleicht. Für den diachronen Vergleich stehen zwei Komparativ-Marker zur Verfügung, und zwar ขึ้น /ˆKün/ (steigen) und ลง /long/ (fallen). Sie nehmen die Position hinter dem Adjektiv ein. Es folgen einige Adjektiv–Antonyme:

ดี /di:/	→	ดีขึ้น /di: ˆKün/	↔	แย่ /ˆjä:/	→	แย่ลง /ˆjä: long/
gut	→	besser	↔	schlecht	→	schlechter
ยาว /ja:u/	→	ยาวขึ้น /ja:u ˆKün/	↔	สั้น /ˆsan/	→	สั้นลง /ˆsan long/
lang	→	länger	↔	kurz	→	kürzer
เร็ว /reo/	→	เร็วขึ้น /reo ˆKün/	↔	ช้า /’tscha:/	→	ช้าลง /’tscha: long/
schnell	→	schneller	↔	langsam	→	langsamer
ใหญ่ /,jai/	→	ใหญ่ขึ้น /,jai ˆKün/	↔	เล็ก /’lek/	→	เล็กลง /’lek long/
groß	→	größer	↔	klein	→	kleiner
อ้วน /ˆu:an/	→	อ้วนขึ้น /ˆu:an ˆKün/	↔	ผอม /ˇPɔ:m/	→	ผอมลง /ˇPɔ:m long/
dick	→	dicker	↔	dünn	→	dünner

I. Der Komparativ-Marker ขึ้น

Für gewöhnlich verwendet man den Komparativ-Marker ขึ้น für Adjektive, die eine positive oder wünschenswerte Eigenschaft kennzeichnen. Diese Eigenschaft hat sich im Vergleich zu einem davor liegenden Zeitpunkt verbessert (Qualitätsanstieg).

เก่งขึ้น	/,geng ˆKün/	besser, tüchtiger
แข็งแรงขึ้น	/ˇKäng rä:ng ˆKün/	kräftiger, stärker
ง่ายขึ้น	/ˆnga:i ˆKün/	einfacher
เพราะขึ้น	/’Prɔ ˆKün/	höflicher, schöner (Musik)
รวยขึ้น	/ru:ai ˆKün/	reicher, vermögender
เร็วขึ้น	reo ˆKün	schneller
สวยขึ้น	/ˇsu:ai ˆKün/	schöner, hübscher
สบายขึ้น	/,sa-ba:i ˆKün/	bequemer
สะอาดขึ้น	/,sa-,a:t ˆKün/	sauberer, reinlicher
สูงขึ้น	/ˇsu:ng ˆKün/	höher, größer
หนักขึ้น	/,nak ˆKün/	schwerer

Der Komparativ-Marker ขึ้น wird in der Wort-für-Wort-Übersetzung durch |KOMP| repräsentiert.

(1A)	วันนี้คนไข้รู้สึกดีขึ้นบ้างไหม

/wan	’ni:	Kon ˆKai	’ru: ‚sük	di:	ˆKün	ˆba:ng	ˇmai/
วัน	นี้	คนไข้	รู้สึก	ดี	ขึ้น	บ้าง	ไหม
Tag	dies–	Patient	sich fühlen	gut	KOMP	etwas	FRAG
Fühlt sich der Patient heute etwas besser?

(1B)	• ดีขึ้นมาก • รู้สึกดีขึ้นมาก

/(’ru: ‚sük)	di:	ˆKün	ˆma:k/
(รู้สึก)	ดี	ขึ้น	มาก
(sich fühlen)	gut	KOMP	viel
Ja, (er fühlt sich) viel besser.

(2a)	ทุกวันนี้คอมพิวเตอร์มีประสิทธิภาพสูงขึ้น

/’Tuk	wan	’ni:	Kɔm-’Piu-ˆtö:	mi:	‚pra-,sit-’Ti-ˆPa:p	ˇsu:ng	ˆKün/
ทุก	วัน	นี้	คอมพิวเตอร์	มี	ประสิทธิภาพ	สูง	ขึ้น
jed–	Tag	dies–	Computer	haben	Leistungsfähigkeit	hoch	KOMP
Heutzutage haben Computer eine höhere Leistungsfähigkeit.

(2b)	คุณภาพน้ำในหมู่บ้านเราดีขึ้นมาก

/Kun-’na-ˆPa:p	’na:m	nai	‚mu: ˆba:n	rau	di:	ˆKün	ˆma:k/
คุณภาพ	น้ำ	ใน	หมู่บ้าน	เรา	ดี	ขึ้น	มาก
Qualität	Wasser	in	Dorf	1	gut	KOMP	viel
Die Wasserqualität in unserem Dorf ist viel besser geworden.

(2c)	เดี๋ยวนี้บ้านของเราสวยขึ้นมากใช่ไหม

/ˇdi:o	’ni:	ˆba:n	ˇKɔ:ng	rau	ˇsu:ai	ˆKün	ˆma:k	ˆtschai	ˇmai/
เดี๋ยว	นี้	บ้าน	ของ	เรา	สวย	ขึ้น	มาก	ใช่	ไหม
Augenblick	dies–	Haus	POSS	1	schön	KOMP	viel	richtig	FRAG
Jetzt ist unser Haus viel schöner, nicht wahr?

II. Der Komparativ-Marker ลง

In der Regel verwendet man den Komparativ-Marker ลง für Adjektive, die eine negative oder nicht wünschenswerte Eigenschaft kennzeichnen. Diese Eigenschaft hat sich im Vergleich zu einem davor liegenden Zeitpunkt verschlechtert (Qualitätsverlust).

จนลง	/dschon long/	ärmer, bedürftiger
ต่ำลง	/,tam long/	niedriger, tiefer
ผอมลง	/ˇPɔ:m long/	dünner, magerer
แย่ลง	/ˆjä: long/	schlechter, schrecklicher
เลวลง	/le:o long/	schlechter, gemeiner
อ่อนลง	/,ɔ:n long/	schwächer, gebrechlicher

Auch der Komparativ-Marker ลง wird in der Wort-für-Wort-Übersetzung mit |KOMP| dargestellt.

(3a)	คุณภาพน้ำในหมู่บ้านเราแย่ลงเล็กน้อย

/Kun-’na-ˆPa:p	’na:m	nai	‚mu: ˆba:n	rau	ˆjä:	long	’lek ’nɔ:i/
คุณภาพ	น้ำ	ใน	หมู่บ้าน	เรา	แย่	ลง	เล็กน้อย
Qualität	Wasser	in	Dorf	1	schlecht	KOMP	ein wenig
Die Wasserqualität in unserem Dorf ist ein wenig schlechter geworden.

(3b)	ร่างกายของเขาอ่อนแอลงทุกวัน

/ˆra:ng ga:i	ˇKɔ:ng	ˇKau	‚ɔ:n ä:	long	’Tuk	wan/
ร่างกาย	ของ	เขา	อ่อนแอ	ลง	ทุก	วัน
Körper	POSS	3	schwach	KOMP	jed–	Tag
Sein Körper wird jeden Tag schwächer.

(3c)	สุขภาพของคนไข้จะแย่ลง

/,suk-,Ka-ˆPa:p	ˇKɔ:ng	Kon ˆKai	‚dscha	ˆjä:	long/
สุขภาพ	ของ	คนไข้	จะ	แย่	ลง
Gesundheit	POSS	Patient	FUT	schlecht	KOMP
Die Gesundheit des Patienten wird schlechter werden.
Die Gesundheit des Patienten wird sich verschlechtern.

Im Thai gibt es auch eine Reihe von Adjektiven, die alternativ wie in den Beispielen (4a) bis (4c) sowohl mit ขึ้น als auch mit ลง gesteigert werden können.

(4a)	• พรุ่งนี้อากาศจะเย็นลงบ้าง • พรุ่งนี้อากาศจะเย็นขึ้นบ้าง

/ˆPrung-’ni:	a:-,ga:t	‚dscha	jen	long / ˆKün	ˆba:ng/
พรุ่งนี้	อากาศ	จะ	เย็น	ลง / ขึ้น	บ้าง
morgen	Wetter	FUT	kühl	KOMP	etwas
Morgen wird das Wetter etwas kühler sein.

(4b)

• เราแก่ลงทุกวัน
• เราแก่ขึ้นทุกวัน

(4c)

• น้ำแข็งบางลง
• น้ำแข็งบางขึ้น

/rau	‚gä:	long / ˆKün	’Tuk	wan/	/’nam ˇKäng	ba:ng	long / ˆKün/
เรา	แก่	ลง / ขึ้น	ทุก	วัน	น้ำแข็ง	บาง	ลง / ขึ้น
1	alt	KOMP	jed–	Tag	Eis	dünn	KOMP
Wir werden jeden Tag älter.					Das Eis ist dünner geworden.

Die nun folgenden Beispiele (5a) bis (5c) beinhalten sowohl einen synchronen als auch einen diachronen Vergleich.

(5a)	เธอผอมลง ดูดีกว่าเมื่อก่อนเยอะ

/Tö:	ˇPɔ:m	long	du:	di:	‚gwa:	ˆmü:a ‚gɔ:n	’jö/
เธอ	ผอม	ลง	ดู	ดี	กว่า	เมื่อก่อน	เยอะ
3	dünn	KOMP	aussehen	gut	KOMP	früher	viel
Sie ist dünner geworden und sieht viel besser aus als früher.

(5b)	ค่าเช่าห้องจะแพงขึ้นกว่าเดิมอีก

/ˆKa:	ˆtschau	ˆhɔng	‚dscha	Pä:ng	ˆKün	‚gwa:	dö:m	‚i:k/
ค่า	เช่า	ห้อง	จะ	แพง	ขึ้น	กว่า	เดิม	อีก
Kosten	mieten	Zimmer	FUT	teuer	KOMP	KOMP	früher	noch
Die Zimmermiete wird noch teurer werden als früher.

(5c)	สถานการณ์แย่ลงกว่าเมื่อตอนต้นปี

/,sa-ˇTa:-’na-ga:n	ˆjä:	long	‚gwa:	ˆmü:a	tɔ:n	ˆton	pi:/
สถานการณ์	แย่	ลง	กว่า	เมื่อ	ตอน	ต้น	ปี
Situation	schlecht	KOMP	KOMP	wenn	Zeit	Anfang	Jahr
Die Situation ist schlechter als zu Jahresanfang.